Σπάνιο αρχείο του βαρόνου de Schaumbourg- Αλληλογραφία με τον Ιωάννη Καποδίστρια- Έγγραφο με την ιδιόχειρη υπογραφή του Τσάρου Αλεξάνδρου Α’ της Ρωσίας

Σπάνιο Ιστορικό Αρχείο του βαρόνου de Schaumbourg, η σημασία και η αξία του οποίου είναι πολλαπλή. Οι επιστολές παραμένουν άγνωστες και αδημοσίευτες, ενώ προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την Καποδιστριακή και Μετακαποδιστριακή περίοδο, τις προσπάθειες του Καποδίστρια για την αναδιοργάνωση του νεοελληνικού κράτους, τις διπλωματικές επαφές του μεγάλου πολιτικού, την κατάσταση που επικράτησε μετά την δολοφονία του, την αντιμετώπιση των μετέπειτα ελληνικών κυβερνήσεων απέναντι στους φιλέλληνες και πολλά άλλα θέματα.

• • Μείωσε τις μεγάλες πλατείες από πέντε σε δύο (τις σημερινές πλατείες Γεωργίου Α’ και Όλγας).
  • Διέσπασε μεγάλα οικοδομικά τετράγωνα σε μικρότερα για καλύτερη κυκλοφορία.
  • Εισήγαγε πρωτοποριακούς για την εποχή κανόνες υγιεινής, όπως αποχετευτικό σύστημα και υποχρεωτικές καπνοδόχους, οι οποίοι θεσμοθετήθηκαν με κυβερνητικό διάταγμα το 1830. 

• • Σχεδίασε και επέβλεψε την ανέγερση του πρώτου οργανωμένου Σχολείου του νησιού το 1829.
  • Έχτισε το Διοικητήριο του Ναυστάθμου Πόρου το 1830, ένα εμβληματικό κτίριο που εξυπηρέτησε αυτόν τον σκοπό μέχρι το 1849. 

Περιγραφή του αρχείου:

Ιωάννης Καποδίστριας, Ναύπλιο 1830

Το αρχείο αποτελείται από 32 χειρόγραφες επιστολές, λυτά φύλλα, στα γαλλικά, 20 φύλλα χειρόγραφα συσταχωμένα, στα ρωσικά και 2 αυθεντικά διαβατήρια του βαρόνου.

Οι 32 χειρόγραφες λυτές επιστολές στα γαλλικά, χρονολογούνται από το 1831 μέχρι το 1862 και αποτελούν την αλληλογραφία του βαρόνου de Schaumbourg με τον Ιωάννη Καποδίστρια, μέλη της Ελληνικής Κυβέρνησης, επιτελείς της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, τον Πρωθυπουργό και Υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας, Νέσελροντ και άλλους. Πρόκειται για σύγχρονα αντίγραφα των αυθεντικών επιστολών γραμμένα από τον ίδιο τον βαρόνο de Schaumbourg για το αρχείο του.

Θα ακολουθήσει μια σύντομη περιγραφή των επιστολών κατά χρονολογική σειρά:

1. Ναύπλιο, 29 Σεπτεμβρίου 1830. Επιστολή του Ι. Καποδίστρια στον βαρόνο de Schaumbourg, ο οποίος τον ειδοποιεί ότι δίνει τα σχέδιά του στον Raykof και θα τον ενημερώσει σχετικά ο κ. Αξιώτης. Κλείνοντας την επιστολή, τον παροτρύνει να συνεχίσει την δουλειά του. Μονόφυλλο.
2. Ναύπλιο, 13 Οκτωβρίου 1830. Επιστολή του Ι. Καποδίστρια στον βαρόνο de Schaumbourg για τα σχέδια της νέας πόλης (Αθήνας) που πρόκειται να κτιστεί. Κάνει υποδείξεις στον βαρόνο, τονίζοντας ότι δεν μπορεί να αλλάξει η μορφή της πόλης από τη μια στιγμή στην άλλη. Χρειάζεται υπομονή. Μονόφυλλο.
3. Ναύπλιο, 20 Οκτωβρίου 1830. Επιστολή του Ι. Καποδίστρια στον βαρόνο de Schaumbourg για τα σχέδια της πόλης Πάτρας. Εγκρίνει τις ιδέες της και τα σχέδια του βαρόνου. Το ίδιο και η Επιτροπή και δεν χρειάζεται άλλα αντίγραφα. Μονόφυλλο.
4. Ναύπλιο, 24 Νοεμβρίου 1830. Επιστολή του Ι. Καποδίστρια στον βαρόνο de Schaumbourg για τα θέματα της Πάτρας και του Ανατολικού. Μονόφυλλο.
5. Ναύπλιο, 11 Δεκεμβρίου 1830. Επιστολή στον βαρόνο de Schaumbourg από τον Γραμματέα της διακυβέρνησης Πολέμου, πληροφορώντας τον ότι του δίνουν τα χρήματα που είχε ζητήσει και του αναθέτουν τις υποθέσεις στην Πάτρα, στο Μεσολόγγι, στο Ανατολικό και στη Βοστίτζα. Στη Βοστίτζα ετοιμάζεται η ανέγερση σχολείου και αναμένουν την βοήθειά του και στα σχέδια της πόλης. Μονόφυλλο.
6. Πρόσκληση σε δείπνο του Ι. Καποδίστρια προς τον βαρόνο de Schaumbourg, όπου θα του εκθέσει τις δυσκολίες εκτέλεσης του σχεδίου για την πόλη της Πάτρας. Χχ.(1830). Μονόφυλλο.
7. Πρόσκληση του Ι. Καποδίστρια στον βαρόνο de Schaumbourg, 4/16 Αυγούστου 1831. Μονόφυλλο.
8. Ναύπλιο, 27 Αυγούστου/ 9 Σεπτεμβρίου 1831. Επιστολή του Ι. Καποδίστρια στον βαρόνο de Schaumbourg για την καταστροφή του Πόρου. Μονόφυλλο.
9. Ναύπλιο, 27 Αυγούστου/ 9 Σεπτεμβρίου 1831. Επιστολή στον βαρόνο Rukman αναφορικά με την καταστροφή των πραγμάτων του βαρόνου de Schaumbourg στον Πόρο. Μονόφυλλο.
10. Γράμμα του Van Heiden στον βαρόνο de Schaumbourg, 24 Οκτωβρίου 1831. Μονόφυλλο.
11. Έκθεση σχετικά με την απώλεια των πραγμάτων του βαρόνου de Schaumbourg στον Πόρο. Υπογράφει ο συνταγματάρχης Rodius (1831). Μονόφυλλο.
12. Πρόσκληση του Αυγουστίνου Καποδίστρια προς τον βαρόνο de Schaumbourg, χχ. (1831)
13. Επιστολή του Νέσελροντ στον Αυγουστίνου Καποδίστρια. Το αντίγραφο της επιστολή παρέδωσε στον βαρόνο de Schaumbourg, μετά από διαταγή του προέδρου Αυγουστίνου Καποδίστρια, ο φιλέλληνας συνταγματάρχης Αλέξανδρος Reikof, Ρώσσος, ανώτατος διοικητής της Σχολής Ευελπίδων στο Ναύπλιο (σημείωση του βαρόνου de Schaumbourg). Χχ. (μετά την δολοφονία του Ι. Καποδίστρια, 1831). Ο Νέσελροντ διαβεβαιώνει τον Αυγουστίνο Καποδίστρια ότι η Ρωσία και ο Αυτοκράτορας είναι διατεθειμένοι να βοηθήσουν την Ελλάδα να πατάξει την αναρχία, να επαναφέρει την τάξη και να καταστήσει την Ελλάδα ισάξιο ευρωπαϊκό κράτος ανάμεσα στα άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Οι Ρώσοι πρεσβευτές στο Παρίσι και το Λονδίνο πήραν οδηγίες για να διατηρηθεί η ειρήνη και η ενότητα στην Ελλάδα. Για αυτό τον σκοπό πρέπει να μεριμνήσει και εκείνος και όπως μεριμνούσε ο Ιωάννης Καποδίστριας. Πραγματικά, είναι πολύ δύσκολο το έργο του. Τέλος, δεν μπορεί να κλείσει το γράμμα του, χωρίς να εκφράσει την λύπη του για τον χαμό του φίλου του Ιωάννη Καποδίστρια. Για όλους όσους τον γνώριζαν και τον εκτιμούσαν δεν υπάρχει άλλη παρηγοριά από την θύμησή του. Η μνήμη του θα τιμάται πάντα, θα τον θυμόμαστε σαν τον άνθρωπο που θυσίασε τα πάντα για να είναι χρήσιμος στους συμπατριώτες του. Ο Αυγουστίνος Κ. μπορεί πάντα να απευθύνεται σ’ αυτόν (τον Νέσελροντ) και να του γράφει και ελπίζει να είναι πάντα στη θέση να είναι στην διάθεσή του αυτός και η Αυτού μεγαλειότητα ο Τσάρος της Ρωσίας.
14. Αναφορά του βαρόνου de Schaumbourg. Μετά τα γεγονότα στο Ναύπλιο, το 1831, ο τρόμος βασίλευε στην πόλη και ο συνταγματάρχης Ρόδιος, γραμματέας του Πολέμου, δεν ήξερε τι να κάνει. Αναγκασμένοι από τις περιστάσεις οι Έλληνες, οι φιλέλληνες, οι κάτοικοι του Ναυπλίου, του Άργους και των περιχώρων συμφώνησαν να ονομάσουν τον Κόμη Αυγουστίνο Καποδίστρια, Πρόεδρο της Ελλάδας. Μετά από μερικούς μήνες όμως, εγκατέλειψε την Ελλάδα για να μην ακολουθήσει την τύχη του αδελφού του. Έτσι έκαναν κυβερνήτη τον κ. Κουντουριώτη, ο οποίος έθεσε σε διαθεσιμότητα τον βαρόνο de Schaumbourg. Την αναφορά υπογράφει ο βαρόνος de Schaumbourg, διοικητής του Μηχανικού Σώματος στο Ναύπλιο.
15. Αποφάσεις του Υπουργείου Πολέμου και του Υπουργού κ. Ζωγράφου, Αύγουστος 1832.
16. Βασίλειο της Ελλάδας, 13 Δεκεμβρίου 1838. Ο Υπουργός Πολέμου προς τον Ανώτατο Διοικητή Αθηνών και Πειραιώς. Εντολή πληρωμής του βαρόνου de Schaumbourg από το Στρατιωτικό Ταμείο. Με την έγκριση του βασιλιά Όθωνα.
17. Ο Διοικητής της Αυλής στην Αυλή στην Αθήνα προς τον βαρόνο de Schaumbourg, 3 Μαΐου 1844. Ανακοίνωση αναγνώρισης των δικαιωμάτων του βαρόνου από την Αυλή.
18. Αντίγραφο της Κρίσης του Συμβουλίου Πρώτης Ανάγκης στην Αθήνα, 30 Σεπτεμβρίου 1848.
19. Αθήνα, 8 Μαρτίου 1849. Ανακοίνωση της Αυλής για την Πρόταση του Συμβουλίου της Αθήνας για την υπόθεση του βαρόνου de Schaumbourg.
20. Επιστολή του βαρόνου de Schaumbourg προς τον υπουργό της Ρωσίας, Ozerof, για να μεσολαβήσει στην Ελληνική Κυβέρνηση για να του αποδοθούν τα οφειλόμενα, χχ (1850 περ.)
21. Απόφαση έγκρισης των αιτήσεων του βαρόνου de Schaumbourg από το Κοινοβούλιο, 25 Ιανουαρίου 1852.
22. Απόφαση του Κοινοβουλίου, να αποδοθεί στον βαρόνο de Schaumbourg ό,τι του αξίζει και χαίρει ιδιαίτερης αντιμετώπισης ως φιλέλληνας, 22 Ιουλίου 1855.
23. Ανακοίνωση της Αυλής προς τον βαρόνο de Schaumbourg, Αθήνα 15 Μαΐου 1858.
24. Η Διοίκηση της Αυλής των Αθηνών προς τον βαρόνο de Schaumbourg, 15 Μαΐου 1858. Σχέδιο για την στάση του κράτους απέναντι στου ξένους και ιδιαίτερα απέναντι στους φιλέλληνες. Έγκριση σύνταξης σε ορισμένους.
25. Από το Κοινοβούλιο, σχετικά με την θέση του βαρόνου de Schaumbourg, 18 Μαΐου 1859.
26. Επιστολή του κ. Παρίση για την τελική διευθέτηση της αίτησης του βαρόνου de Schaumbourg (1859).
27. Αποφάσεις της Συνεδρίας του Κοινοβουλίου (1860). Άρθρα που αφορούν την αίτηση του βαρόνου de Schaumbourg.
28. Έγκριση σύνταξης του βαρόνου de Schaumbourg από την Βουλή, 18 Ιουλίου 1861.
29. Αντίγραφο του άρθρου της απόφασης για την συνταξιοδότηση του βαρόνου de Schaumbourg από τη Βουλή, 19 Ιουλίου 1861.
30. Αναφορά της Συγκλήτου για την συνταξιοδότηση του βαρόνου de Schaumbourg, Αθήνα 19 Ιουλίου 1861. Υπογράφουν οι Υπουργοί Πολέμου και Οικονομικών Μπότσαρης και Σίμος.
31. Δίπλωμα σύνταξης στον βαρόνο de Schaumbourg από τον Υπουργό Οικονομικών Ε. Σίμο, 11 Αυγούστου 1861.
32. Επιστολή του βαρόνου de Schaumbourg στον πρίγκηπα Gagarin, εντεταλμένο της αυτοκρατορικής αποστολής του Αυτοκράτορα Αλεξάνδρου του Β’, Αθήνα 6/18 Ιουλίου 1862 και Απάντηση στον βαρόνο de Schaumbourg.

Το αρχείο περιλαμβάνει επίσης, 20 συσταχωμένα φύλλα με χειρόγραφα έγγραφα στα ρωσικά, που χρονολογούνται από το 1807 μέχρι το 1831. Δυο από αυτά είναι σφραγισμένα με βουλοκέρι. Μαζί δεμένα είναι και 3 μονόφυλλα, διπλά αντίγραφα γαλλικών επιστολών του 1831. Επίσης 2 αυθεντικά διαβατήρια του βαρόνου de Schaumbourg:

1. Ρωσικό διαβατήριο του βαρόνου για να μεταβεί στο Ναύπλιο, το 1830.Μονόφυλλο.
2. Διαβατήριο στα ρωσικά και γαλλικά. Με ξυλόγραφο κόσμημα δικέφαλου αετού και σφραγίδα της Ρωσικής Αυτοκρατορικής Αποστολής στην Ελλάδα. Ναύπλιο, Αύγουστος 1832.

Γλώσσες: Γαλλικά, Ρωσικά